Wstęp od wydawcy.

Broszura ta została wydana w 1927 roku w Paryżu przez Wydawnictwo "NOWA EPOKA". Postanowiliśmy wydać ją ponownie, choć od pierwszego jej wydania minęło 74 lata, uważamy, że tematy w niej poruszane są nadal bardzo aktualne. Czytając tą pozycje, można dojść do wniosku, że po tylu latach sytuacja pracowników niewiele się zmieniła. Przecież obecnie związki zawodowe tak, samo jak wtedy stoją na straży interesów politycznych i ciepłych posadek, a robotnicy są niezorganizowani, aby skutecznie bronić swoich praw. I wydanie tej broszury miało zapoznać polskich czytelników z samorządnym, decentralistycznym i federalistycznym ruchem robotniczym, nasz powód jej wydania jest taki sam: szerzyć idee bezklasowego i bezpaństwowego społeczeństwa. Przenieśmy się więc teraz w lata dwudzieste poprzedniego wieku, pełnego wzniosłości, takie były wtedy czasu, większość wydawanej w tamtych latach bibuły miała taki patetyczny charakter i słownictwo. Prosimy nie kojarzyć z tego powodu, społecznego nurtu anarchizmu z komunistycznym zamordyzmem, który przecież jest tu poddany krytyce. Życzymy miłej lektury.

Już od wielu lat toczy się zacięta walka proletariatu z obecnym ustrojem, - ustrojem wyzysku i ucisku, opartym na kapitalizmie i organizacji państwowej. Partie polityczne i organizacje ekonomiczne proletariatu, które tę walkę podjęły, wiedząc, iż skoordynowanie działalności poszczególnych organizacji krajowych w skali międzynarodowej przyspieszy chwilę wyzwolenia proletariatu, dążyły zawsze do dążenia Organu Międzynarodowego, który by miał za zadanie zespolenie wszystkich wysiłków klasy pracującej w jej walce o lepsze jutro. Idea międzynarodowej solidarności proletariatu, spólności interesów ekonomicznych wszystkich ludzi pracy i celu ostatecznego - zniesienia pracy najemnej, wyzysku kapitalistycznego i organizacji państwowej, żyła zawsze w łonie mas ciemiężonych i wyzyskiwanych. Znajdowała ona swój wyraz w ciągłych zaburzeniach, ruchawkach społecznych i wybuchach rewolucyjnych, którymi pełna jest historia lat ubiegłych. I jeżeli rezultat tych wszystkich walk jest tak znikomy, jeżeli obecnie klasa robotnicza żyje i pracuje w straszliwych warunkach wyzysku ekonomicznego i ucisku politycznego, to jest to tylko najlepszym dowodem konieczności pogłębiania i urzeczywistniania Międzynarodowej Solidarności proletariatu i zespolenia wszystkich wysiłków i walki o Rewolucje Socjalną w skali Międzynarodowej. W swym rozwoju historycznym idea Międzynarodowej Organizacji Proletariatu różne przechodziła fazy, różne przybierała formy. W zależności od ujmowania istoty zagadnień społeczno - politycznych, dają się zauważyć dwie tendencje. Jedna - to tendencja walki politycznej z jej wszelkimi atrybutami, partiami politycznymi, rządami parlamentarnymi, demokracją i systemem centralistyczno-biurokratycznym, a ostatnio - idea państwa proletariackiego, opartego na dyktaturze. Druga - to tendencja do stwarzania organizacji decentralistyczno-federalistycznej, bezpośredniej walki ekonomicznej proletariatu o całkowite zniesienie kapitalizmu i państwa.


Celem niniejszej broszury jest zapoznanie robotnika polskiego z historią rozwoju kierunku decentralistyczno-federalistycznego w ruchu robotniczym, z jego obecnym stanem i organizacją międzynarodowym.

.I. HISTORIA POWSTANIA PIERWSZEJ MIĘDZYNARODÓWKI.
Myśl stworzenia Międzynarodowej Organizacji Proletariatu została wysunięta po raz pierwszy w roku 1864 na zebraniu robotników francuskich i angielskich w Londynie, które miało miejsce z okazji wystawy międzynarodowej. Na zabraniu tym został wyłoniony komitet organizacyjny w celu opracowania programu i statutów przyszłej Międzynarodówki. W roku 1866 został zwołany w Genewie I Kongres Konstytucyjny, na którym ostatecznie zostało utworzone Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników (dalej M.S.R.), zwane Pierwszą Międzynarodówką. Celem M.S.R., jak to określały statuty, była "walka o wyzwolenie ekonomiczne klasy robotniczej, której jako środek winien być podporządkowany wszelki ruch polityczny". Na czele M.S.R. stała Rada Generalna, której zadaniem było utrzymanie łączności pomiędzy poszczególnymi sekcjami organizacji. Statuty pozostawiały każdej sekcji całkowitą niezależność, jako też zupełną wolność w stosunkach bezpośrednich z Radą Generalną. Na czwartym kongresie M.S.R., który miał miejsce w roku 1869 w Bazylei, rozpoczęła się wielka dyskusja między dwoma ideowymi przywódcami Pierwszej Międzynarodówki - Marksem a Bakuninem. Pierwszy wysuwał jako system i środki walki proletariatu - centralizm, parlamentaryzm i akcję polityczną. Drugi przeciwstawiał poglądom Marksa - federalizm, bezpośrednią akcję rewolucyjną, zniesienie państwa i zastąpienie go przez związki wytwórców i spożywców. Wciąż rosnące wpływy Bakunina i jego poglądów antyautorytatywnych i federalistycznych nie dawały spokoju Marksowi i jego zwolennikom. Rozpoczęła się ohydna gra intrygatorska, na skutek której została rozwiązana Sekcja Genewska, będąca całkowicie pod wpływem Bakunina. W dalszym ciągu Rada Generalna, będąca pod wpływami Marksa, zwołała w roku 1871 sesje tajną (zamkniętą) w Londynie, na którą zostali dopuszczeni wyłącznie zwolennicy Marksa. Na sesji tej zapadła uchwała, która czyniła obowiązującą dla członków Międzynarodówki akcję parlamentarną. Od tej konferencji w Londynie walka pomiędzy zwolennikami Marksa i Bakunina staje się coraz bardziej zawziętą i prowokacyjną. W reszcie na piątym kongresie M.S.R. w Hadze, na jesieni roku 1872, udaje się Marksowi dzięki różnym nieuczciwym machinacjom stworzyć sztuczną większość. Rozporządzał głosami 40 delegatów przeciwko 25, jakkolwiek faktycznie większość w Międzynarodówce stanowili zwolennicy Bakunina. Kongres aprobował rezolucję konferencji londyńskiej w sprawie akcji polityczno-parlamentarnej. Następnie na skutek obmowom Marksa przeciwko Bakuninowi, została utworzona specjalna komisja, która uchwaliła wydalenie Bakunina i Guillaum'a z Międzynarodówki. Wówczas zwolennicy Bakunina zwołali w dniu 15 września roku 1872 kongres wszystkich elementów antyautorytatywnych w Międzynarodówce, na którym zostały sformułowane zasady podstawowe antypaństwowego ruchu robotniczego, które częściowo jeszcze obecnie nie straciły swojej aktualności.

Jedna z najważniejszych rezolucji kongresu w Saint-Imier brzmi następująco:
*"Zważywszy, iż chęć narzucenia proletariatowi jednolitej linii działalności lub programu politycznego, jako jednej drogi, która prowadzi go do wyzwolenia społecznego, jest uroszczeniem na tyleż absurdalnym o ile reakcyjnym;
*iż nie wolno pozbawić federacji i sekcji autonomicznych niezaprzeczalnego prawa ustanawiania przez nie same linii wytycznych działalności politycznej, jakie one uważać będą za najlepsze, i że wszystkie usiłowania w tym kierunku doprowadzą z konieczności do szkodliwego dogmatyzmu;
*iż dążeniem proletariatu winno być nic innego, jak tworzenie organizacji i federacji ekonomicznych całkowicie wolnych, opartych na pracy i równości wszystkich i zupełnej niezależności od wszelkiej władzy politycznej, i że te organizacje i federacje mogą być jeno rezultatem akcji żywiołowej samego proletariatu, organizacji zawodowych i niezależnych komun;
*iż wszystkie organizacje polityczne będą tylko organami władzy na korzyść jednej klasy i na krzywdę mas - i że proletariat, o ile by zdobył władzę, stał by się sam klasą panującą i wyzyskującą."
Kongres zebrany w Saint-Imier oświadcza:
1. Przede wszystkim obowiązkiem proletariatu jest zburzenie wszelkiej władzy politycznej;"
2. Wszystkie organizacje, dążące do władzy politycznej, nie wyłączając rządów prowizorycznych i rewolucyjnych, są tylko przeszkodą w osiągnięciu powyższego i są dla proletariatu również niebezpieczne jak wszystkie obecnie istniejące rządy;"
3. Proletariat wszystkich krajów, odrzucając wszelkie kompromisy w walce o Rewolucję Socjalną, winien, omijając wszelką politykę, wprowadzić w życie solidarność akcji rewolucyjnej."
Poczynając od kongresu w Hadze i Saint-Imier w roku 1872 oba skrzydła Międzynarodówki działają zupełnie niezależnie i samodzielnie. Marksistowska Rada Generalna M.S.R. zostaje przeniesiona do New-Yorku. Tam też umiera cichą, powolną śmiercią. Natomiast dokoła Bakunina zaczynają się grupować wszystkie sekcje Międzynarodówki, za wyjątkiem niemieckiej, utrzymując w ten sposób przy życiu Międzynarodową Organizację Proletariatu. W roku 1873 (1-6 września) odbył się drugi kongres federalistów w Genewie, a następnie (8-13 września) kongres zwolenników Marksa w Genewie (był to ich ostatni kongres).Kongres federalistów opracował nowe statuty dla Międzynarodówki i wysunął ideę strajku generalnego, jako najskuteczniejszą broń w walce codziennej z kapitalizmem i państwem. Ostatni kongres Pierwszej Międzynarodówki odbył się w roku 1877 w Verviers, już po śmierci Bakunina. W tym też roku odbył się w Genewie kongres Generalny Socjalistów, na którym utworzone zostało wspólne biuro, będące zaczątkiem Drugiej Międzynarodówki. Przewaga wpływów marksistowskich spowodowała zmianę linii walki klasy robotniczej, która coraz bardziej grzęzła w błocie reformizmu i walki wyborczo-parlamentarnej. Wreszcie w roku 1892 na kongresie w Londynie ostatecznie zerwano z trdycją walki rewolucyjnej i solidarności robotniczej przez wydalenie przedstawicieli organizacji wolnościowych i rewolucyjnych - anarchistów i antyparlamentarzystów z międzynarodówki. Reformiści sądzili, iż po postawieniu anarchistów i syndykalistów poza nawiasem międzynarodowego ruchu robotniczego, pozbyli się tych niebezpiecznych dla siebie wrogów i że raz na zawsze swobodnie będą mogli prowadzić masy na żer kapitalizmu i państwa. Jednakże tendencje istotnej walki rewolucyjnej mocno zakorzeniły się w masach pracujących. Reformizm osłabił w prawdzie energie i rozpęd rewolucyjny ostatnich lat ubiegłego stulecie, nie był jednak w stanie zdusić zdrowego instynktu klasowego i rewolucyjnego proletariatu. Po upływie dwudziestu lat idea bezkompromisowej walki klasowej, idea bezpośredniej walki rewolucyjnej i socjalizmu bezpaństwowego odżyła i zaczęła skupiać dokoła siebie zdrową część mas pracujących. W latach 1910-1913 w miarę rozwoju syndykalizmu rewolucyjnego w Europie, w szczególności we Francji, Włoszech i Hiszpanii, coraz bardziej daje się odczuwać potrzeba utworzenia Organizacji Międzynarodowej, która by - wierna ideałom Pierwszej Międzynarodówki - kroczyła po drodze uniezależnienia ekonomicznego ruchu proletariatu od partii politycznych i wyzwolenia klasy robotniczej spod ucisku kapitału i państwa. W dniach 27 wrzesień - 2 października roku 1913 odbyła się w Londynie konferencja przedstawicieli organizacji rewolucyjno-syndykalistycznych, którzy reprezentowali 250 000 zorganizowanych robotników. Deklaracja przyjęta jednomyślnie przez kongres, głosi:
"Pierwszy kongres międzynarodowy syndykalistów stwierdza, że klasa robotnicza wszystkich krajów znosi ucisk zarówno państwa jak i systemu kapitalistycznego. Kongres wypowiada się za walką klas, międzynarodową solidarnością i za samodzielną organizacją klasy robotniczej na zasadach federalistycznych. Uznając, iż walka klas jest nieuniknioną konsekwencją własności prywatnej na środki wytwarzania i podziału, kongres wypowiada się za socjalizacją własności prywatnej i rozwojem organizacji zawodowych, mających na celu przejęcie wytwórczości i podziału środków wytworzonych dla dobra całego społeczeństwa. Uznając, iż rozbicie klasy robotniczej z przyczyn politycznych i religijnych tamuje rozwój walki klas, wypowiada się kongres za organizacją robotniczą o charakterze wyłącznie ekonomicznym, zaznaczając, iż nie spodziewa się osiągnięcia ostatecznego celu przez współpracę z państwem, jeno tylko przez akcję bezpośrednią, prowadzoną przez zwarte organizacje robotnicze." W końcu: "Kongres wzywa robotników wszystkich krajów do zjednoczenia się w niezależnych, federalistycznych organizacjach zawodowych na zasadzie solidarności międzynarodowej, w celu zupełnego wyzwolenia się z ucisku Kapitału i Państwa."
Już w tej deklaracji zupełnie wyraźnie zarysowują się trzy wytyczne linie, które później stały się zasadniczymi punktami programu M.S.R.:
1. Zburzenie nie tylko kapitalizmu, lecz i państwa;
2. Przejęcie wytwórczości i podziału środków spożywczych przez ekonomiczne organizacje robotnicze;
3. Negacja działalności parlamentarnej i wysunięcie akcji bezpośredniej, jako najskuteczniejszej metody walki robotniczej.
Wojna wszechświatowa powstrzymała dalszy rozwój organizacji syndykalistycznych, zarówno w poszczególnych krajach, jak i na terenie międzynarodowym. Klasa robotnicza dała się uwieść nacjonalistycznym frazesom zdradzieckich przywódców socjalistycznych i tłumnie stanęła do walki bratobójczej, prowadzonej przez państwa europejskie w interesach kapitalizmu. Przyszedł rok 1917. Rewolucja rosyjska otworzyła nowe horyzonty przed proletariatem. Klasa robotnicza, przejęta żywą sympatią dla rewolucji rosyjskiej, oczekiwała zbawienia z Moskwy. To też, gdy w roku 1919 został w Moskwie zwołany Międzynarodowy Kongres Komunistyczny, widzimy na nim również przedstawicieli organizacji anarcho-syndykalistycznych. Wśród tych przedstawicieli organizacji zawodowych wspólnie z delegatami rosyjskich związków zawodowych powstała właśnie myśl stworzenia poza Międzynarodówką Komunistyczną, Organizacji Międzynarodowej, która by skupiła dokoła siebie wszystkie rewolucyjne organizacje zawodowe. W tym celu została utworzona tymczasowa Rada Międzynarodowa organizacji zawodowych, której zadaniem było zwołanie Międzynarodowego Kongresu. Jednakże coraz bardziej ujawniające się tendencje ze strony Międzynarodówki Komunistycznej do podporządkowania interesom swym i dyktaturze niby proletariackich organizacji zawodowych, zmusiły rewolucyjnych syndykalistów do zwołania w grudniu 1920 roku konferencji międzynarodowej w Berlinie, na której miano opracować linie wytyczne dla delegatów na mający się odbyć w maju 1921 roku kongres w Moskwie wszystkich organizacji zawodowych. Na konferencji w Berlinie, na której byli obecni przedstawiciele 11 organizacji zawodowych Europy i Ameryki, przyjęto następujące rezolucję, jako dyrektywy dla delegatów na kongres międzynarodowy w Moskwie.
1. Rewolucyjna Międzynarodówka Robotnicza staje bez żadnych zastrzeżeń na stanowisku rewolucyjnej walki klas i władzy robotniczej;
2. Rewolucyjna Międzynarodówka Robotnicza dąży do zburzenia ekonomicznego, politycznego i moralnego systemu opartego na Kapitalizmie i Państwie, a stworzenia ustroju opartego na zasadach bezpaństwowego komunizmu;
3. Konferencja stwierdza, że jedynie klasa robotnicza jest powołana do zburzenia niewolnictwa ekonomicznego, politycznego i moralnego, przez zastosowanie walki ekonomicznej, które znajdują swój wyraz w bezpośredniej akcji rewolucyjnej klasy robotniczej;
4. Międzynarodówka jest zdania, że organizacja produkcji i podziału jest zadaniem ekonomicznych organizacji każdego kraju;
5. Międzynarodówka jest zupełnie niezależna od wszelkich partii politycznych. W wypadku podjęcia jakiejś akcji przez Międzynarodówkę, - którą zgadzają się poprzeć partię polityczne lub inne organizację lub też odwrotnie, dopuszczalne jest wspólne prowadzenie powyższych akcji.
Jest rzeczą zupełnie zrozumiałą, że powyższe wytyczne nie mogły być przyjęte przez kongres moskiewski, na którym większość stanowili delegaci organizacji będących pod wpływem partii komunistycznej, dążącej do podporządkowania sobie ruchu zawodowego. To też pomimo najgorętszych chęci nie rozbijania ruchu robotniczego i stworzenia jednej potężnej Międzynarodówki Zawodowej, nic innego nie pozostało rewolucyjnym syndykalistom, jak stworzenie odrębnej Międzynarodowej Organizacji. Po odbyciu następnej konferencji w czerwcu 1922 roku w Berlinie, na której przyjęto rezolucję, wypowiadającą się przeciwko Międzynarodówce Czerwonych Związków Zawodowych, został zwołany w grudniu 1922 (25 grudnia 1922 - 3 stycznia 1923) kongres konstytucyjny rewolucyjnych syndykalistów, na którym po przyjęciu zasad ideowych i organizacyjnych, utworzona została organizacja międzynarodowa pod nazwą "MIĘDZYNARODOWE STOWARZYSZENIE ROBOTNIKÓW".
DALEJ>>>